Merken & Patenten


R&D & Handelscontracten


eCommerce & ICT-recht


Auteurs- & Mediarecht


Marketing & Handelspraktijken


Informatieveiligheid & Privacy

Nieuwsgierige werkgevers vrij spel?

In het recent arrest Barbulescu v. Roemenië van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is beslist dat een Bulgaarse werkgever de privécommunicatie van zijn werknemers mag inkijken. We bekijken wat dit arrest inhoudt voor de Belgische werkgevers en werknemers. Wat met het recht op privacy van de werknemer?

De feiten

Het betrof de situatie waarbij de heer Barbulescu, die werkte op de dienst verkoop, zijn Yahoo-Messenger account voor werk had gebruikt voor persoonlijke doeleinden, hoewel dit expliciet verboden was. Dit werd duidelijk na een controle door de werkgever van het account, waarbij dan ook de inhoud van de persoonlijke berichten werd waargenomen. Vervolgens werd Barbulescu prompt ontslagen. Hij vocht deze beslissing echter aan door te stellen dat bij het inkijken van zijn e-mails, zijn recht op privacy was geschonden.

Beoordeling door de rechtbanken

Het is duidelijk dat een afweging moet worden gemaakt tussen enerzijds het recht op privacy van de werknemer, en anderzijds het recht op controle door de werkgever waarover hij beschikt gezien de gezagsverhouding tussen beide. Hier kwamen de Bulgaarse rechtbanken tot de conclusie dat het controleren van de e-mails de enige manier was om na te gaan of er al dan niet persoonlijk gebruik was, nadat dit immers steeds werd ontkend door de werknemer. Bovendien werden ze vooraf op de hoogte gesteld van het verbod op persoonlijk gebruik en de mogelijkheid tot controle. Het EHRM gaat in principe enkel na of de grondrechten worden gerespecteerd door staten, vandaar dat het de zaak Barbulescu v. Roemenië betreft. De staat heeft echter wel de taak ervoor te zorgen dat de rechten van haar burgers ook wordt gerespecteerd in horizontale zin, bv. tussen werkgevers en werknemers. Het is dan ook in die zin dat het EHRM is nagegaan of de rechten van Barbulescu zijn gerespecteerd door de werkgever en bij uitbreiding in de beoordeling door de Roemeense rechtbanken. Het Hof besluit dat er een 'fair balance' bestaat tussen de rechten van beide partijen, gelet op de appreciatiemarge die de staat daarin heeft.

Belgische regelgeving

In het kader van die appreciatiemarge bestaat in België het CAO nr. 81 betreffende de controle op on-line communicatiegegevens, welke de voorwaarden bepaalt waaronder de werkgever controle kan uitoefenen. Deze zijn in grote mate een verduidelijking en uitbreiding van de bepalingen van de Privacywet. Bovendien wordt de werknemer ook beschermd waar van toepassing door de Privacywet, de Telecommunicatiewet en de Afluisterwet. Ten eerste is controle slechts mogelijk indien die een legitiem doel heeft, deze staan limitatief opgesomd in de CAO, o.a. het voorkomen van lasterlijke feiten. Bovendien moet de werkgever ook transparant zijn door informatie te geven over de controle, bv. door een communicatietoezichtsbeleid. Daarnaast moet de controle ook proportioneel zijn, en is het niet zonder meer mogelijk alle communicatie te monitoren. Ten tweede mag de werkgever de gegevens slechts onder bepaalde voorwaarden de inhoud individualiseren, d.w.z. de communicatie aan een bepaalde werknemer gaan toeschrijven. Tenzij het vaststaat dat de inhoud een beroepsmatig karakter heeft, dan kan de werkgever zonder meer individualiseren. Wanneer blijkt dat de inhoud een privékarakter zou hebben moet men de individualiseringsprocedure gebruiken, zoals beschreven in CAO 81.

Conclusie

Hoewel het recht op privacy niet absoluut is, krijgt de werkgever door dit arrest zeker geen vrij spel om zijn werknemers te controleren. In België worden de modaliteiten van die beperkingen voor werknemers geregeld in CAO nr. 81. Hij zal moeten voorzien in een communicatietoezichtsbeleid om zijn werknemers in te lichten over de controle. Daarnaast is individualisering van de verzamelde gegevens slechts mogelijk onder bepaalde voorwaarden. Indien u hierover nog verdere vragen zou hebben kan u iFORi steeds contacteren, en voorzien wij u van een passend antwoord. Tot slot kunnen wij u steeds bijstaan bij het uitwerken van een correcte controle op het internet en e-mail verkeer binnen uw bedrijf. Maar ook bij andere privacyvraagstukken binnen een onderneming zoals camerabewaking, controle van telefonie, uitgangscontroles, gps-lokalisatie, enz.
Karel Holst

2016-02-18

privacy, werk, arbeidsrecht, EHRM, CAO nr. 81, communicatietoezichtsbeleid.


Contacteer ons >